Franeker, ergens in het heelal

De vader van mijn vriendin had als hobby klokken maken. Hij kon uurwerken repareren en hij maakte ook klokken; Friese staartklokken, stoeltjesklokken. Hij had een draaibankje en maakte onderdelen zelf. Een precisieman was het. Ik herinner me hem in zijn kleine hobbykamertje met aan de wand allemaal klokken en een prominente plek voor de klok waar hij op dat moment aan werkte. Fascinerend al dat getik en dat slaan van die klokken. De man was helemaal in zijn element in dat kleine kamertje.
Mijn vriendin verhuisde naar Zwitserland, haar vader was inmiddels overleden.
We zien elkaar gelukkig nog regelmatig. Ik mag mij gelukkig prijzen met deze vriendin. Zij kent mij van de tijd dat ik nog thuis woonde, zij weet hoe het was bij ons thuis en ik kan me het gezin waarin zij geboren werd ook levendig voor de geest halen. Sommige dingen hoeven wij elkaar niet uit te leggen; die weten we gewoon.
Tijdens haar winterse bezoek reizen we samen af naar het museum van Eise Eisinga in Franeker, dat staat altijd nog op het verlanglijstje van mijn vriendin, omdat haar vader het daar vroeger vaak over had.

Aan het plafond van de woonkamer van een prachtig grachtenhuis bevindt zich het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Dit nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel werd tussen 1774 en 1781 gebouwd door de Friese wolkammer Eise Eisinga om de mensen te laten zien dat de planeten niet op elkaar zouden botsen en dus de wereld niet zou vergaan, zoals verkondigd. Dat was een hele opluchting in die tijd.

Eise Eisinga was eveneens een precisieman, een kei in wiskunde en in het berekenen van afstanden. In een tijd dat er nog geen computers waren moet het een enorme klus zijn geweest. Een klus die hij alleen  kon klaren omdat hij zo bevlogen was. Het is een ingenieus  radarwerk, bestaande uit houten tandwielen, spieën en speciaal gesmede spijkers.
We laten ons het verhaal vertellen door een van de vele vrijwilligers. Het uurwerk tikt gemoedelijk. Op de vraag wie er onder zijn eigen sterrenbeeld zit, kijk ik omhoog. Ik zit precies onder het sterrenbeeld Ram, mijn sterrenbeeld.
In het museum doen we tal van leuke ontdekkingen over het heelal.  Een rondje door het fraaie historische stadje en koffie met oranjekoek maakt ons bezoek aan Franeker compleet.

Kuierpaad Fryslân

De laatste keer dat we het Kuierpaad Fryslân liepen lijkt een eeuwigheid geleden. Ik ben een beetje kwijt  in welk landschap we geëindigd zijn. Het was in februari, we hadden nog hooggespannen verwachtingen van een aanstaande zomer. De fles Beerenburg die ik toen kocht bij het Reade Hynder in Wommels, kwam deze zomer goed van pas. Je moet je toch een beetje warm zien te houden als de zon het niet doet.  En waar het toen eindigde met een fles Beerenburg, zo begint het daar ook weer mee. Je bent in Friesland of je bent het niet. Ik stap even over van de kroeg naar de naastliggende slijterij met dezelfde naam voor een flesje van het Friese borreltje.

Ons einddoel vandaag is Franeker. Al snel passeren we Kubaard. Het boekje stuurt je het liefst met een grote boog om de dorpen heen, maar daar trappen we niet in. In Kubaard is een sfeervolle boeken- en rommelmarkt rondom de kerk. Verder gaat de tocht over het weidse Friese platteland. En het moet gezegd, het is vandaag best zomers.
Even verderop in Tzum voegt Tiny zich bij de groep, anderen haken daar juist af. Het is dan nog maar een klein stukje naar Franeker.

Franeker is een plaatje van een stad. Eens had Franeker een universiteit. Een bijzonder gebouw is het stadhuis. Het is gebouwd in 1591, toen Franeker de belangrijkste stad van Friesland was.
We bezoeken het planetarium. Eise Eisinga, wolkammer van beroep en bolleboos wilde de mensen laten zien dat de voorspelde ondergang  van de wereld door de botsing van hemellichamen, onmogelijk was. Dit maakte hij aanschouwelijk in het planetarium in zijn woonkamer. Nog steeds krijg je hier een heel goed beeld van het heelal  en de draaiing van de aarde.  De mevrouw die het een en ander vertelt is een gouden greep, volgens mij is ze helemaal weg van Eise.

We lopen Franeker weer uit. Volgende maand kijken we wat Friesland nog meer te bieden heeft.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑