Voorjaar in de winter in Haren

Het kan tegenwoordig allemaal, zomer in de herfst, herfst in de winter en nu dus ook voorjaar in de winter. Het is fijn, maar het is ook heel raar en ik raak er een beetje door in de war. Het is natuurlijk lekker weer om te wandelen en omdat het vakantie is, doe ik dat deze week uitgebreid en vandaag in de omgeving van Haren. Met een select gezelschap lopen we vanaf het station richting natuurgebied Sassenhein, waar je in het gelijknamige paviljoen koffie kunt drinken.
Verder gaat onze tocht over rustige weggetjes en zandpaden, langs kapitale villa’s en langs het Voedselbos in Glimmen. Een voedselbos combineert het systeem van een natuurlijk bos met duurzame landbouwproductie gebaseerd op de principes van de permacultuur. De drie ethische principes van de permacultuur, zorg voor de aarde, zorg voor de mens en het delen van overvloed vormen volgens de zussen Madeleine en Marlies de voorwaarde voor een duurzame levenswijze. Het voedselbos is nog in aanleg en er moet nog een boel gebeuren, maar de contouren zijn zichtbaar en de passie voelbaar. De zussen hebben hun huis verkocht en hun ziel en zaligheid in het project gestoken. Over een jaar nog maar eens langs gaan om te kijken hoe de zaken ervoor staan.
Onze wandeling gaat langs de Appelbergen, een voormalig militair oefenterrein met bos, heide en horeca. Het is een drukte van belang. We bekijken met belangstelling de moeders die weerstand moeten bieden aan kroost dat ijs wil en niks anders. Wij lieten deze levensfase allemaal lang achter ons en hebben dus makkelijk praten; wij zouden het natuurlijk heel anders aanpakken.

Net voordat we Haren bereiken lopen we door het Scharlakenbos. Een rommelig stukje bos op heuvelachtig terrein. Ik lees dat de Gemeente Haren er een beetje mee in de maag zit. Het stukje natuur vraagt onderhoud, maar zo te zien zijn er weinig partijen die voor de kosten daarvan willen opdraaien en dat is niet erg, want een beetje verrommeling is eigenlijk wel fijn in zo’n keurige omgeving.

Het spontane sprongetje van mijn hart

De timing van de tentoonstelling Chihuly in het Groninger Museum is geweldig. In de meest grijze tijd van het jaar, worden daar uitbundige, kleurige objecten van glas tentoongesteld. Je wordt er vrolijk van. En ik niet alleen. In een van de zalen ga ik op een bankje zitten en aanschouw het publiek. De aanblik van zoveel kleur, doet velen glimlachen. Je stapt in een sprookjeswereld en Dale Chihuly is de tovenaar. Mijn hart maakt een sprongetje bij de aanblik van zoveel moois.

Pelgrimeren in Groningen met taartengeklungel en koffiegedoe

De Stichting Pelgrimeren in Groningen (SPiG) biedt  een netwerk van 62 pelgrimswandelingen, met een totale lengte van 1300 kilometer, een netwerk van 138 rondwandelingen van ca. 8 km; met een totale lengte van 1200 km en 7 georganiseerde pelgrimswandelingen per jaar met 4 gidsen. Kortom pelgrimeren in Groningen, daar kun je voorlopig even mee vooruit.
Waarom is Groningen zo geschikt om te pelgrimeren?
volgens SPiG beschikt Groningen over oorspronkelijk landschap van 2500 jaar oud, rust en stilte, 130 middeleeuwse kerken die te bezoeken zijn, 75 natuurterreinen, 90 km kustlijn, 20 borgen en 34 voormalige kloosterterreinen. Wie er meer van wil weten raadplege de site van de stichting http://www.spig.nl

Wandelorganisator Loes zag deze 2500 kilometer wandelen door de provincie als een grote uitdaging en nam de site als inspiratiebron voor een aantal door haar te organiseren wandelingen. Deze donderdag staat een rondwandeling vanaf station Sauwerd op de rol. Sauwerd gelegen op steenworp afstand van Groningen is bereikbaar met de rode treintjes van Arriva.
Met een groepje van totaal 6 wandelaars, pelgrimeren wij richting Garnwerd, via Klein Wetsinge en het iets verderop gelegen Groot Wetsinge. De zaalkerk van Klein Wetsinge (1840), de eerste kerk die wij aandoen, heeft men op onnavolgbare wijze weten te transformeren tot dorpshuis, galerie en workshopruimte. Ik verklap niks, maar ik raad je ook vooral aan de houten trappen van het kerkje op te gaan.
Even verderop ligt de mooie wierde van Groot Wetsinge met zijn beeldbepalende pastorie.

In het Reitdiepgebied zal het in de winter uitgestorven zijn, maar vandaag zijn er vooral veel fietsers op pad. En uiteraard lopen we ook een enkele Pieterpadwandelaar tegen het lijf. Café Hammingh is een bekende pleisterplaats voor deze langeafstandslopers.
Wij bestellen er koffie en taart; cheesecake met Twixtopping. De koffie komt, met een koekje, de cappuccino zonder. De cheesecake komt zonder Twixtopping en blijkt een andere cheesecake. Cheesecake is cheesecake moet de ober gedacht hebben. Maar wij willen die niet. De Twixtoppingcheesecake blijkt op en wij kiezen voor de chocoladetaart. De chocoladetaart is nog bevroren, dus hebben wij nu de keuze uit de appel- of de worteltaart. De worteltaart heeft geen glazuur en de baas zelf, die komt om te redden wat er nog te redden valt, denkt dat het misschien wel veel beter is, zonder glazuur. Ik merk op: dat het dan in ieder geval een gezonde taart blijft. Glazuur is zo slecht voor je tanden. Eind goed al goed. We hebben in ieder geval een boel lol gehad om het taartengeklungel en koffiegedoe.
Garnwerd heeft ook een kerk. Een juweeltje uit de 12e of 13e eeuw, waarin regelmatig concerten worden gegeven. We steken een foldertje in onze rugzakken en vervolgen onze pelgrimage, vastberaden binnenkort een keer een concert bij te wonen. Door het onmetelijke Groninger land bereiken wij het pittoreske Feerwerd, waar een Rustpunt in de Jacobuskerk (begin 13e eeuw) is ingericht, een pleisterplaats waar je zelf een kopje koffie of thee kunt zetten. We koersen naar de kerk van Oostum. Verscholen tussen bomen op een wierde ligt hij daar, die mooie stevigerd uit de 13e eeuw. Over een pad door de weilanden bereiken we Wierumerschouw, waar we het Reitdiep weer oversteken. Sauwerd is dan al snel weer in zicht.
Van het lijstje met 130 middeleeuwse kerken, strepen wij er 4 af. Nog 126 te gaan.

Het Nijsinghhuis en de Buitenplaats, bedacht en uitgevoerd


vintage_theepot_klevering_geel

“Ik heb dit bedacht, maar ik heb hier niks meer te vertellen” moppert meneer van Groeningen. De man op leeftijd leest zijn krant in het museumrestaurant van Museum De Buitenplaats in Eelde. Het mopperen betreft de verzameling theepotten, waar gasten hun thee in geserveerd krijgen, als zij thee bestellen. “Geen gezicht”, aldus van Groeningen. De uitbundige potjes, met tierlantijnen, prijken op een plank boven de design koffiemachine. Eigenlijk is het wel bijzonder dat in een organisch gebouw van architecten Alberts & Van Huut, waaraan geen enkele rechte hoek valt te bespeuren, deze verzameling kringlooptheepotten zo uit de toon valt.
Van Groeningen moppert verder: “hoe vaak heb ik al niet gezegd, dat ik geen suiker en melk in mijn koffie blief en dat het er dus ook niet bij hoeft”. “Jaja”, sust de dame die het restaurant lijkt te bestieren. De hipster met baard en vrolijke lach, die hem zojuist zijn koffie heeft gebracht, wordt er niet warm of koud van. Hij doet zijn werk met plezier. Hij maakt een praatje en een foto op verzoek en past desgewenst even op de baby. Hij demonstreert dat werken in de horeca niet ophoudt met het op tafel zetten van foute theepotten en stukken appeltaart.

Het voormalige zeventiende-eeuwse schultehuis en rijskmonument, Het Nijsinghhuis, werd door Jos en Janneke van Groeningen, twintig jaar geleden gekocht en fraai gerestaureerd. Op het braakliggend terrein ernaast werd Museum De Buitenplaats gerealiseerd, dat zich vooral richt op figuratieve kunst. Janneke van Groeningen overleed in 2007.  Jos van Groeningen woont nog altijd in het Nijsinghhuis.
Eerder vandaag werden wij door een gids rondgeleid in het huis. Hoewel ik er al een aantal keer eerder was, blijft het een bijzondere plek. Vrijwilligers lijken allemaal hun eigen draai aan de rondleiding te geven, want ik hoor steeds weer iets nieuws.
Jos van Groeningen steekt zijn hoofd om de deur: “de dames van de kassa hebben hun werk niet goed gedaan, ik weet niets van een rondleiding”. Toch laat hij zijn slaapkamerdeur openstaan. Normaal gesproken kan deze ruimte niet bezichtigd worden. Maar ja, als de deur openstaat. Olga Wiese heeft op de muren en op de vloer sprookjesachtige schilderingen aangebracht in lichte kleuren.
Van een groot aantal vertrekken in het Nijsinghhuis werden muren en deuren beschilderd door figuratieve schilders als Matthijs Röling, Pieter Pander, Wout Muller, Olga Wiese en Clary Mastenbroek. Het zijn stuk voor stuk grootse muurschilderingen, kleurrijk en intrigerend. Er is een erotisch kabinet, een sterrenhemel in de gang en er zijn olifanten in de garage. In de werkkamer van Janneke van Groeningen zijn een bonte verzameling schelpen en snuisterijen te vinden, zowel geschilderd als echt. Haar computer, haar sieraden, een geboortekaartje van haar enig kind, dat overleed aan wiegendood, zijn er ook nog. Het voelt alsof Janneke ieder moment kan binnenkomen.

Voor iedereen die houdt van figuratieve kunst: “Gaat dat zien en verwondert u”. Mij lukt dat steeds opnieuw. Voor informatie over het Nijsinghhuis klik hier.

Het Hogeland; Je moet het allemaal maar weten

Zoutkamp heeft een pittoreske haven en in Houwerzijl kun je bij de Theefabriek koffie drinken. Verder kun je in Vierhuizen theemutsen en wollen schaapjes kopen die gemaakt worden door een dame op leeftijd, die haar huis te koop heeft staan. Ulrum is een wonderlijk dorp, dat onlangs nog in het nieuws was door de documentaire die erover werd gemaakt. Je moet het allemaal maar weten.
De dag begint met zon, niet uitbundig maar toch …. We lopen heerlijk langs het Reitdiep met op de voorgrond vredig grazende schapen, terwijl wij wandelaars het hebben over koetjes en kalfjes. Wat is het een heerlijke dag en wat is die ruimte toch goed voor je. Ruimte tot waar het oog reikt, ik ben er dol op.
Zoutkamp, Houwerzijl, Leens, Ulrum, Vierhuizen; dit rijtje leerde je vroeger niet bij Aardrijkskunde. Wat is het een geluk dat je deze dorpen op latere leeftijd dan toch nog ontdekt. Ik schreef er natuurlijk al vaker lyrisch over, maar ik merk dat het niet over gaat. En dus deert het ook niet dat het is gaan regenen. Best wel hard is gaan regenen. Als verzopen katten gaan we binnen bij de viswinkel aan de haven, voor een gebakken visje of een bakje kibbelingen. En haringen, voor thuis. Want van dit soort dagen, neem je het liefste iets mee naar huis.

Wotter, rust en roemte

???????????????????????????????
Wie denkt dat de wereld ophoudt bij Delfzijl, heeft het mis. Want juist in Delfzijl kun je diverse overtochten wagen naar de oosterburen en kom je erachter dat er nog heel wat naast en boven Groningen ligt.  Er gaat een veerdienst naar het waddeneiland Borkum, maar je kunt er ook op een bootje stappen dat je in 1,5 uur naar  Ditzum brengt, een vissersdorp aan de mond van de Eems met een mooi karakteristiek haventje.
Wij stappen op het fietsveer dat onderdeel uitmaakt van de internationale Eems-Dollard route. Er staat een behoorlijk aantal fietsers te wachten en iedereen moet alle bagage van de fiets halen. Dat levert hilarische taferelen op. Mensen met een enorme hoeveelheid tassen, tenten en slaapzakken  moeten alles verwijderen. De kapitein is hulpvaardig, maar onverbiddelijk. Alles moet eraf! Ook de platte fietstassen van onze fietsen. Al het gedoe heeft tot gevolg dat we met vertraging vertrekken. Maar de stemming is goed, het weer fantastisch en waarom zou je je druk maken?

De Eems heb ik al eens gezien vanaf de walkant. Ik herken punten van het Wad- en Wierdenpad, dat ik een paar jaar geleden liep.
Er is een tussenstop in Emden. Mensen gaan van boord, er komen weer anderen bij en dus is er ook weer de heisa met de bagage. We hebben uitzicht op oceaanstomers, we zijn hier met dat kleine bootje in een wereldhaven, de meest westelijke van Duitsland.

Het is al twee uur geweest als we op de fiets stappen om terug te rijden naar Groningen. Geruisloos rijden we Nederland weer in. Af en toe klimmen we op de dijk om over het water te turen. We passeren Nieuwe Statenzijl, met zijn vijf huizen en spilsluis en gaan dan langs de Westerwoldse Aa naar Bad Nieuweschans, door velden van  goudgeel graan. We missen net de trein terug naar Groningen maar vervelen ons niet in Bad Nieuweschans.

???????????????????????????????

???????????????????????????????

???????????????????????????????

Vandaag aan het Reitdiep

???????????????????????????????Een tweede fietstocht in Groningen deze zomer. Een fiets gehuurd in de stad, deze keer. De Batavus Retro (men kijkt hier goed naar de klant alvorens een fiets mee te geven) heeft versnellingen en handremmen. Ja, de stad, hè? En daar ging ik, de drukte achter mij latend, op weg naar Garnwerd voor koffie bij Café Hammingh.

De route: stad, Wierumerschouw, Hekkum, Garnwerd, Winsum, Westerdijkshoorn, Noordwolde, Zuidwolde, stad)

Vandaag aan het Reitdiep

Ik trap en trap
De kilometers weg
met uitzicht op het diep
Zo warm, zo warm
De hitte hier
Op de vlakte naast het diep

De dag verglijdt
Traag is de tijd
Vandaag aan het Reitdiep

Gelach, geschater
Kind bij het water
Kind speelt in het diep
Gekleurd terras
Gevuld met glas
Verkoeling aan het diep

De dag verglijdt
Traag is de tijd
Vandaag aan het Reitdiep

?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????

Ik huur een fiets in Uithuizen

Het is vakantie en heerlijk weer voor een fietstocht op mijn geliefde Groningse Hoge Land.

De route die ik gefietst heb op mijn gehuurde fiets, zonder versnellingen met terugtraprem: Uithuizen, Noordpolderzijl, Westernieland, Pieterburen, Molenrij, Kloosterburen, Wehe den Hoorn, Eenrum, Saaxumhuizen, Den Andel, Warffum, Usquert, Lage van de Weg, Uithuizen. 

???????????????????????????????

???????????????????????????????Al fietsend ontstond een liedje in mijn hoofd.

Ik huur een fiets in Uithuizen

Ik huur een fiets in Uithuizen
Om te zwerven tussen wierden en wad
Slinger kris kras over wegen en paden
Er is bijna geen mens hier, zo ver van de stad

Ik klim op de dijk, ruik de kwelder
Zoef tientallen schapen voorbij
Ze schuiven loom een beetje opzij
En maken de weg vrij voor mij

Ik sta stil om de stilte te horen
Tuur naar een eiland in zee
De mist heeft de strijd verloren
De zon fietst met me mee

De aardappels geuren in kleuren
Een lindeboom bloeit voor een huis
Opgetrokken uit warm rode baksteen
Ik maak een foto voor thuis

Ogenschijnlijk verlaten dorpen
Een winkel, een kerk en een kroeg
Meer heeft een mens niet nodig
Hier is weinig, meer dan genoeg

Ik huur een fiets in Uithuizen
Om te zwerven tussen wierden en wad
Slinger kris kras over wegen en paden
Er is bijna geen mens hier, zo ver van de stad
???????????????????????????????

In het midden van nergens

???????????????????????????????Het mooie van het openbaar in de provincie Groningen zijn die handige Arrivatreintjes. Zo’n treintje heeft me zojuist in het midden van nergens gebracht. Ik sta in de stromende regen op het station van Loppersum. Zes wandelaars worden verwacht. Twee komen opdagen, waaronder ikzelf. “Weer of geen weer, bewegen is goed voor een mens en een beetje frisse lucht kan ook geen kwaad”, spreek ik mijzelf moed in.

De organisator van de wandeling  woont in Loppersum en stelt voor eerst koffie bij hem thuis te drinken.  En daar zit ik dan aan de keukentafel van een gewezen boer uit Twente, die sinds een jaar of elf in Loppersum huist. Het boerenbedrijf in Twente moest het veld ruimen voor een of ander milieuproject. Het gezin verhuisde naar Loppersum, waar de zoon het boerenbedrijf voortzette en vader en moeder hun intrek namen in de voormalige notariswoning. Het zat de man niet mee. Zijn vrouw overleed. Nu zit hij in dat grote huis in Groningen en zijn hart is achtergebleven in Twente. “De mentaliteit van het zand is anders dan de mentaliteit van de klei”, aldus de man. “Wij zijn altijd arme sloebers gebleven, hier had men altijd al een hoge dunk van zichzelf.”???????????????????????????????

Het lijkt iets op te klaren en we gaan op pad. Eerst lopen we van Loppersum naar Eenum, met dat mooi kerkje op de wierde. De man weet veel van de kerken in zijn omgeving. Hij heeft jarenlang deel uitgemaakt van het kerkbestuur. We vervolgen onze weg naar de, eveneens middeleeuwse, kerk van Leermens. Onze medewandelaar is lyrisch over een stel koeien dat komt aanrennen. Met een hoog stemmetje roept ze: “koetjes, koetjes, kom eens even hier kijken”. De man bromt: “als die verdomde beesten maar niet door het draad lopen, ze denken dat ze een stuk nieuw gras krijgen, daarom lopen ze zo hard”. Even verderop wordt een fonkelnieuwe brugleuning gemonteerd. De monteurs zelf hebben er geen goed woord voor over. In plat Gronings mopperen ze:  “Het slaot nargens op, mouten we van die neie leunings op versleten beton vastzetten, het geld is op. Maor as d’r een auto tegenaon riedt, dondert de hele boel het Maar in, daor is ja niks voor neudig.”

Het begint te regenen en het houdt ook niet meer op. We gaan verder naar ’t Zandt. Het is erg jammer dat het weer tegenwerkt, want onze wandelgids kent de mooiste paden. Onze medewandelaar vraagt of er misschien ergens een bushalte is, ze heeft het koud en zegt dat haar lijf hier absoluut niet tegen kan. Als ze het van tevoren had geweten ……… De man zegt niet veel. En dan is daar ineens, in het midden van een andere nergens, een auto die stopt. De man heeft zijn schoondochter gebeld en haar gevraagd ons op te halen. De laatste vijf kilometer leggen we af per auto.

Als we op het station aankomen is de trein net weg. Ik kan meerijden naar Groningen met de medewandelaar en dat doe ik.
En voor ik het weet zit ik bij haar aan tafel soep te eten en hoor ik voor de tweede keer vandaag een levensverhaal. Dit keer van iemand uit Zeeland die haar hart naar Groningen heeft verhuisd.
We sjouwen wat af met onze harten.???????????????????????????????

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑