Magische middag in Belvedère

Ik ben bij museum Belvedère in Oranjewoud. Op de bonnefooi ben ik er langs gegaan, omdat ik er toevallig langskwam. En, ik val met mijn neus in de boter, want twee dagen voor de officiële opening, kan ik al uitgebreid genieten van de expositie Making Nature van Ruud van Empel. Ik kijk naar collages van foto’s van boomstammen, bloemen, bladeren en cactussen. De foto’s zijn op een of andere manier bewerkt, maar hoe? Hoe heeft de kunstenaar dit in vredesnaam voor elkaar gekregen? Het is kleurrijk, intrigerend werk. Je ontdekt voortdurend van alles op de magische foto’s van Van Empel.
Museum Belvedère is een prettig museum dat bestaat uit twee delen, met daar tussenin het restaurant met een geweldig uitzicht op paleis Oranjewoud. Het is heerlijk om je bezoek in tweeën te delen en tussendoor even te genieten van het uitzicht met een kop koffie en een stuk oranjekoek. Ik ben immers in Friesland en ik heb bedacht mijzelf vanmiddag te verwennen.
In het andere deel van het museum wordt 100 jaar schilderkunst in Friesland getoond. Een afwisselende tentoonstelling, die ook zeer de moeite waard is.

 

Schier ontwaakt

De schelpenpaden tellen schelpen
De houtsnippers hebben de geur van het bos
Op het terras is plek, in schaduw en zon
Nog even de remmen niet los

De zee lijkt kalm, afwachtend het strand
Een enkeling waagt zich in zee
Een handjevol mensen lost op in het duin
De wind in de rug, het zit mee

Je rekt je uit na de winterslaap
Op deze warme dag in april
Mensen zullen komen en gaan
Maar vandaag is het nog heel even stil

 

Franeker, ergens in het heelal

De vader van mijn vriendin had als hobby klokken maken. Hij kon uurwerken repareren en hij maakte ook klokken; Friese staartklokken, stoeltjesklokken. Hij had een draaibankje en maakte onderdelen zelf. Een precisieman was het. Ik herinner me hem in zijn kleine hobbykamertje met aan de wand allemaal klokken en een prominente plek voor de klok waar hij op dat moment aan werkte. Fascinerend al dat getik en dat slaan van die klokken. De man was helemaal in zijn element in dat kleine kamertje.
Mijn vriendin verhuisde naar Zwitserland, haar vader was inmiddels overleden.
We zien elkaar gelukkig nog regelmatig. Ik mag mij gelukkig prijzen met deze vriendin. Zij kent mij van de tijd dat ik nog thuis woonde, zij weet hoe het was bij ons thuis en ik kan me het gezin waarin zij geboren werd ook levendig voor de geest halen. Sommige dingen hoeven wij elkaar niet uit te leggen; die weten we gewoon.
Tijdens haar winterse bezoek reizen we samen af naar het museum van Eise Eisinga in Franeker, dat staat altijd nog op het verlanglijstje van mijn vriendin, omdat haar vader het daar vroeger vaak over had.

Aan het plafond van de woonkamer van een prachtig grachtenhuis bevindt zich het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Dit nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel werd tussen 1774 en 1781 gebouwd door de Friese wolkammer Eise Eisinga om de mensen te laten zien dat de planeten niet op elkaar zouden botsen en dus de wereld niet zou vergaan, zoals verkondigd. Dat was een hele opluchting in die tijd.

Eise Eisinga was eveneens een precisieman, een kei in wiskunde en in het berekenen van afstanden. In een tijd dat er nog geen computers waren moet het een enorme klus zijn geweest. Een klus die hij alleen  kon klaren omdat hij zo bevlogen was. Het is een ingenieus  radarwerk, bestaande uit houten tandwielen, spieën en speciaal gesmede spijkers.
We laten ons het verhaal vertellen door een van de vele vrijwilligers. Het uurwerk tikt gemoedelijk. Op de vraag wie er onder zijn eigen sterrenbeeld zit, kijk ik omhoog. Ik zit precies onder het sterrenbeeld Ram, mijn sterrenbeeld.
In het museum doen we tal van leuke ontdekkingen over het heelal.  Een rondje door het fraaie historische stadje en koffie met oranjekoek maakt ons bezoek aan Franeker compleet.

Zee, zon, zomer, ZALIG! Schiermonnikoog

Een goed begin is het halve werk, maar als je om 4.30 uur uit de veren moet, dan staat je lichaam nog in nachtstand en dan vergeet je dus je fotocamera en je thermosflesje koffie. Trouwens, het regent ook nog eens pijpenstelen op dit vermaledijde uur.
Een wadlooptocht naar Schiermonnikoog staat op het programma. Vertrektijd vanaf Lauwersoog is 6.30 uur. Om 5.00 uur rijd ik door het donker over verlaten wegen. Heerlijk zo in de vroegte onderweg zijn. De regen maakt plaats voor een verbluffende zonsopkomst. Tegen de tijd dat ik op P4 mijn auto parkeer, is het licht en regent het niet meer

Er staan al wat mensen te wachten. Men maakt zich vooral druk over het ontbreken van de gids. “Hier word ik toch zo chagrijnig van, word je aan alle kanten gesommeerd om op tijd te zijn en dan is er geen gids”, moppert een dame.  Ik ken wadgidsen langer dan vandaag en die komen echt wel.

 

Wadgids Adriana staat bij Schierzicht en wij staan op de parkeerplaats. We voegen ons bij haar en gaan dan op een snelle boot richting zandbank Brakzand, waar we in het water plonzen en aan de tocht beginnen. Het is zoals altijd geweldig op het wad. Het vroege ochtendlicht, de zon die door de wolken prikt. Een beetje slik, maar zeker niet vermoeiend en een enkele geul, die we door moeten. Genieten is het. Ik ben dol op het wad.

Rond 11.00 uur zijn we op Schier. Ik huur een fiets, poets mezelf schoon bij de wasplaats, neem afscheid van de gezellige groep wadlopers en vertrek met mijn fietsje, met vrijwel lege achterband, naar de Marlijn. Ik heb mijzelf een kop koffie en een bord vissoep beloofd. Het is druk en lawaaierig bij de populaire strandtent. De koffie smaakt goed en de soep is goddelijk. Ik kan er voorlopig weer tegen. Op het strand loop ik een heel stuk door het water, heerlijk is het. Ik fiets naar de Kobbeduinen en maak een wandelingetje door de kwelder. Ik vraag iemand of ik zijn fietspomp mag lenen en mijn band wordt vervolgens door de meneer voor me opgepompt. Mij hoor je niet klagen. Ik stap weer op. Schier in de zomer, met zeealsem en duindoorn. Zo mooi.
Ik fiets terug richting de boot en ga nog even op een bankje zitten om te staren over het water. Tenminste, dat is het plan. Bij mij voegen zich twee dames en een heer op leeftijd. Ik raak aan de praat met een van de dames. Het zijn eilanders. Ze is nog altijd blij en gelukkig op Schier. Het eiland is voor haar niet te klein en het verveelt nooit; zelfs niet na 50 jaar. Haar kinderen wonen allemaal aan de wal. Haar man rijdt alleen nog auto op het eiland. Aan de wal is het te druk. Toeristen zijn om naar te kijken en je over te verbazen. Ik krijg een mooi inkijkje in het leven van eilanders.  “Wat aan de wal is, blijft aan de wal”, zegt de vrouw. “Mensen laten hun beslommeringen achter wanneer ze op de boot naar Schier stappen, die gaan niet mee op de boot. Hier is de wereld anders”. En ik kan haar niet anders dan gelijk geven.

Open Stal 2017

Van 29 juli tot en met 27 augustus 2017 is er weer Open Stal kunstroute in Oldeberkoop. Het is de 46e editie Voor wie er nog niet eerder was, ga er eens kijken. Het is altijd een verrassing; de kunstwerken, maar ook de plekken waar ze tentoongesteld worden. Het thema dit jaar is : Van Nature.

Het idee voor de kunstroute is in 1971 is ontstaan aan de stamtafel van Appie Tjalma, de markante uitbater van de dorpsherberg. Er is veel veranderd in de loop der jaren. Lag in het begin de nadruk op hobbywerk en verzamelingen, tegenwoordig is Open Stal een kunstmanifestatie van allure. Niet voor niets mag het dorp ieder jaar 10.000 bezoekers verwelkomen tijdens de Open Stal-periode. Je kunt de route fietsen, maar qua afstand is wandelen ook een prima idee. Er is voldoende horeca op de route.
Hieronder een impressie:

Een trage tocht; Beetsterzwaag

Het is voor het eerst dat ik een Trage Tocht loop. Rob Wolfs is de maker van deze tochten. Wat direct opvalt: de beschrijving is uiterst gedetailleerd. Het is gewoon niet mogelijk om verkeerd te lopen. Een topografische kaart wordt aangeraden, maar ook zonder redden wij ons prima.
Met Loes en Marjolein schuiven we om 11.30 uur aan de koffie bij Prins Heerlijck. Dat is koffie op chique en trouwens heel Beetsterzwaag en omgeving hebben iets voornaams. Neem het Lycklamahuis, een statig landhuis uit 1825 of Teyens Fundatie uit 1858.

De weilanden zijn bedekt met een deken van lila pinksterbloemen. Het kerkje van Olterterp ligt middenin een sappig groen voorjaarslandschap. Door het beekdal van het Koningsdiep lopen we en even later trekken we lange lijnen door het Friese kamertjeslandschap. Op de Lippenhuisterheide heeft een jongen zijn scooter aan de kant gezet, omdat hij een ringslang heeft gezien. Hij twijfelt of hij over een slootje zal springen en doet het uiteindelijk toch maar niet. Via het Wallebos bereiken we Beetsterzwaag waar wij onszelf trakteren op oranjekoek. Het is immers bijna Koningsdag!

Beetsterzwaag = chique de friemel

Het Witte Huis in Olterterp, des morgens om 11.00 uur. Gasten lopen af en aan, in keurige kleding, een beetje stijfjes, maar keurig. Even daarvoor ben ik in Beetsterzwaag, met de auto, het voorname gebouw van Revalidatie Friesland en het chique hotel Lauswolt gepasseerd. Dit is niet zomaar een omgeving, dit is een streek van allure. Maar liefst vijf adellijke families kon je vinden op de landgoederen in de omgeving van Beetsterzwaag en natuurlijk hebben die hun sporen nagelaten.

Daar sta je dan, als wandelaar, in deze adellijke omgeving,  op je grote wandelschoenen in wandeloutfit, underdressed te zijn. Bij het Witte Huis is dat geen probleem, een borstelstellage voor het vegen van de wandelschoenen bij de ingang maakt dat wij ons welkom voelen. De koffie smaakt goed en de bediening is  allervriendelijkst. We hebben niks te klagen.

We gaan op pad: langs het kleine kerkje van Olterterp richting Korte Hemmen, door een aantrekkelijk coulisselandschap, met bomen die honderden jaren oud zijn.
In Beetsterzwaag zelf is er lekkere mosterdsoep, waar we weliswaar lang op moeten wachten, maar die het wachten zeker waard is. In de overtuin van Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag bloeit het speenkruid uitbundig. De route gaat verder over een prachtig heideveld en door het bos weer terug naar Het Witte Huis, waar weer nieuwe drukte is ontstaan. Men heeft veel te vieren in deze omgeving.En daar drinken wij er dan ook maar een op. Proost!

 

Naar Schiermonnikoog met een missie

september 2015 025Het was er nog niet van gekomen dit jaar, een bezoek aan Schiermonnikoog. Nu de herfst met rasse schreden dichterbij komt gaan we nog even naar de overkant met het hele gezin. Niet alleen voor een bezoek maar ook met een missie.

Ik neem je even mee in de de wonderlijke wereld der studenten. Onze zoon is al jaren lid van een studentenvereniging en van een dispuut. Dit dispuut, met de raadselachtige naam, Zwevelpin, heeft als clubdrankje brandewijn. Dat wil zeggen dat op iedere bijeenkomst brandewijn wordt gedronken uit kleine glaasjes die, na gebruik, netjes worden opgeborgen in een kistje. Wat wil nu het geval, het kistje met de glaasjes heeft Zwevelpin laten slingeren en zoals te doen gebruikelijk in studentenland, kan een ander dispuut het dan brassen. Volgens Wikipedia is brassen een traditie die vooral bij de meer traditionele studentenverenigingen voorkomt. De reden om te brassen en de manier waarop gebrast wordt verschilt per stad en vereniging. De meer corporale verenigingen hanteren de term “brassen” voor een eregevecht tussen twee studenten, andere verenigingen hanteren de term voor het ontvreemden van verenigingsobjecten in dit geval dus van een dispuutsobject.
Eigenlijk moet zo’n object binnen 24 uur teruggehaald worden. Ik geloof dat het in dit geval een paar weken uitgelopen was. Het gebraste koffertje was per post naar Schiermonnikoog gestuurd of all places. Hier wonen de ouders van een van de brassers. En zo zaten wij al om 10.30 uur met het hele gezin aan de koffie bij wildvreemde mensen om het koffertje op te halen. Na een klein uurtje gingen we met het koffertje onder de snelbinder van een van de huurfietsen, rammelend, over het eiland. Het koffertje stond tijdens de lunch bij de Marlijn op het terras, ging gezellig mee het strand op, maakte de oversteek naar de vaste wal op de veerboot om tenslotte ’s avonds laat uitgewaaid en met blozende wangen te arriveren in Wageningen. Missie volbracht!
september 2015 027 september 2015 033 september 2015 048

Op het spoor van De Wandelaar!

We zijn al weer een tijdje onderweg met het Hollands Kustpad, deel 3, wandelzwager en ik. Nietsvermoedend beginnen we vandaag aan de etappe van Makkum naar Harlingen. De auto hebben we geparkeerd in een keurige woonwijk, van waaruit je zo het Friese platteland op loopt. Het is goed wandelweer en al snel doorkruisen we een weiland en vervolgen onze weg langs een vaart. We lopen over een boerenerf, altijd weer spannend of daar misschien een grote hond op ons ligt te wachten. En dan plotseling staat er een uitnodigende picknickbank, met een plastic bakje eraan bevestigd. In dat bakje ligt een schrift. En daarin kom ik een oude bekende tegen. Willem de Haan, alias Willem de Wandelaar, heeft hier gezorgd voor een bankje en een boekje. Met Willem liep ik een aantal jaren geleden rond Kerstmis een wandeling over, wat over is van, de Pingjumer Gouden Halsband, de dijk die Pingjum ooit beschermde tegen de zee. Omdat de Pingjumer Gulden Halsband  in verval was geraakt, hebben een aantal mensen een werkgroep Behoud en Herstel Pingjumer Gulden Halsband opgericht. Zij hebben eerst in kaart gebracht hoe het ervoor staat met de dijk en hebben vervolgens allerlei activiteiten ontplooid  om het cultuurhistorisch erfgoed te behouden. Mooi om je voor een dergelijk project in je eigen woonomgeving hard te maken.
juli 117

Glorie en vergane glorie

oktober 2014 014
oktober 2014 009
Wij zijn oud-collega’s. Onze gemeenschappelijke werkplek bevond zich in de stad Groningen en de meesten van ons woonden destijds ook in de stad. Maar zoals dat gaat, is een oud-collega naar Friesland verhuisd en woon ik nog altijd  in Drenthe. Zie dan maar eens een centrale plek te vinden om met elkaar af te spreken . Ik had niet het idee dat het zou gaan lukken en dat deed het ook lange tijd niet. Maar nu treffen wij elkaar dan gelukkig  toch. Zelfs met iemand erbij die eerder nooit mee ging maar nu tijd heeft omdat ze met pensioen is gegaan.
Oranjewoud is onze ontmoetingsplek. Het mooie museum Belvédère, het museum voor moderne en hedendaagse Friese kunst, nodigt uit tot een bezoek. Een prachtig gebouw, licht en ruim. Er is een tentoonstelling van Gerrit Benner. Er hangen voornamelijk  landschappen uit Benners latere Amsterdamse periode. Kleurig en vrolijk werk, maar voor mij soms wat te abstract. De selfies van Sjoerd de Vries vallen meer bij mij in de smaak. Ook de vaste collectie van het museum is de moeite waard.

???????????????????????????????
Even verderop ligt Mildam, daar bouwde Louis Le Roy (filosoof en landschapsarchitect) zijn Ecokathedraal. Door stoeptegels en bouwmateriaal opeen te stapelen en de flora en fauna zijn natuurlijke gang te laten gaan, ontstaat een bijzondere tuin. In de jaren zeventig is Le Roy met het project gestart. Le Roy is in 2012 overleden, maar het is de bedoeling dat het project tot het jaar 3000 blijft duren. Deze tijd is namelijk nodig om de processen te kunnen bestuderen die eindeloos doorgaan. Of dat ook gaat lukken vraag ik mij af. Ik vind dat de tuin er verwaarloosd bij ligt. Maar misschien is dat ook wel de bedoeling en snap ik het niet.

 

Jaarlijkse traditie kun je wel zeggen

Vroeg uit de veren en merken dat je toch eigenlijk net iets te laat naar bed bent gegaan de avond ervoor. Het is nog donker, het is fris. Zeker in Lauwersoog, nu de zeewind nog niet is opgewarmd door de zon. Maar ja, het moet gebeuren. Moet? Nee we willen het zo graag. Ieder jaar gaan we een keer het wad op. Met de tocht van vandaag, naar Schiermonnikoog, zijn nu alle tochten in het Nederlandse waddengebied  gelopen. Zwerftochten, Ameland, Rottumeroog, Engelsmanplaat, Simonszand (toen kon het nog) en nu dus Schiermonnikoog. Niet helemaal vanaf de vaste wal, maar eerst met een bootje naar zandplaat “Brakzand”. En daar dus het wad op. Eerst is het nog wat bewolkt, maar al snel wordt de lucht blauw en schijnt de zon uitbundig. Het is prachtig op het wad. We lopen met vier personen en zo is er dus genoeg tijd om alles van dichtbij te bekijken. We eten verse kokkels, zo uit de schelp. Drie wat diepere geulen moeten we door en een beetje slik, maar dat stelt niet veel voor. Nee, dit is zeker geen moeilijke tocht.
Rond een uur of 12 zijn we op Schier. Nog een hele middag om lekker bij de Marlijn te lunchen en nog even het strand op te gaan. De boot brengt ons terug naar Lauwersoog. Waar wij liepen zie ik nu alleen maar water.

Aquazoo

Ze vertrekt over een paar dagen voor vier maanden naar Amerika en Canada. Ik zal haar missen, maar gun haar een fantastische tijd. We gingen nog even samen naar de dierentuin. Aquazoo Leeuwarden vonden wij heel leuk.
Aquazoo

Afscheid van de zomer op Schiermonnikoog

???????????????????????????????
Het is 22 oktober en de weermannen voorspellen vandaag 22 graden. Reden  om nog wat zon en zee op Schiermonnikoog mee te pikken. We zijn niet de enigen met dit plan. De boot zit tjokvol met dagjesmensen en vertrekt 20 minuten later omdat de rij zo lang is en niet iedereen op tijd een kaartje kan bemachtigen. Eenmaal op het eiland is ook de rij voor de fietsverhuur lang. Maar wie maalt erom? Wij niet.

Met onze fietsen zetten we eerst koers naar de oostpunt. De kleuren zijn prachtig. De oranje bessen van de duindoorn steken vandaag meer af tegen de blauwe lucht dan de vuurtoren. De zon is warm, kinderen spelen op het strand en in zee. De dag voelt als een cadeautje. Bij de Marlijn laven we ons aan kokkels en garnalen die smaken of ze linea recta uit zee komen. En dat zou zo maar kunnen hier aan de Noordzeekant van het eiland. We slenteren over het strand, fietsen daarna naar de bunker en genieten van het uitzicht. In het dorp zoeken we een plekje op een van de volle terrassen voor een warme chocomel. Winterjassen, zomerjassen, korte broeken, koele witte wijn en warme chocomel. Je ziet het vandaag allemaal op Schier. We draaien onze neuzen naar de zon en gaan ons deze dag herinneren als het binnenkort koud en donker is.

???????????????????????????????

???????????????????????????????

Altijd wad

???????????????????????????????Een zomer is geen zomer zonder een wadlooptocht. Wat die onbedwingbare drang is? Het heeft alles te maken met de fascinatie voor het mysterie van eb en vloed, ergens lopen waar een uur geleden nog water stond en boten konden varen.  Je loopt over de zeebodem met al zijn interessante  diertjes en plantjes. En dan zijn er ook nog eens altijd wisselende wolkenluchten en de geur van de zee. Elke tocht is anders.

Dit keer loop ik met wadloopgids, Lammert Kwant en  elf anderen een tocht van Wierum naar Engelsmanplaat, een zandplaat tussen Ameland en Schiermonnikoog. Op de plaat staat een huis op palen, waar vogelwachters van de RUG verblijven. Ze zijn niet thuis als wij arriveren. We klimmen naar boven en hebben een prachtig uitzicht over de Noordzee en de Waddenzee. Er komt een man aan met een kruiwagen. Hij brengt brandstof voor de boot van de vogelwachters. Even later komen twee jonge mensen ons tegemoet. Een bloedmooi meisje, volgens Lammert en de jongen mag er ook best zijn, volgens mij. Zij zijn de nieuwe vogelwachters voor de komende week. Ja, ja, vogelwachters.

Verderop ligt de Boschwad, de boot die ons naar Schiermonnikoog zal brengen. Er is een groep aan boord en wij kunnen er nog maar net bij. We varen nog even langs een plaat waarop zeehonden liggen en koersen naar Schiermonnikoog.
We laten de groep achter ons, huren een fiets en rijden naar de Marlijn, de bekende strandtent. Vanachter de glazen windschermen begluren we de langslopende badgasten en nippen van de hemelse vissoep die we wegspoelen met  witbier. We gaan nog even het strand op en fietsen langs de Waddenzee terug naar de veerdam. Met de grote veerboot varen we naar Lauwersoog. De zomer is compleet.??????????????????????????????? ??????????????????????????????? ??????????????????????????????? ??????????????????????????????? ???????????????????????????????

Van slot tot slot

Hoewel verhalen over adellijke families en bijbehorende jaartallen bij mij het ene oor in en het andere oor weer uitgaan, is het verhaal van het Poptaslot in Marssum  blijven hangen. Ik was er eerder in 2010. Vandaag herinner ik me bijna het hele verhaal van vorige keer.
Wat intrigeert is dat de laatste eigenaar nog altijd over zijn graf regeert. Meer dan 300 jaar geleden is het dat Henricus van Popta, de laatste bewoner, besloot dat hij ook daadwerkelijk de laatste bewoner zou worden. Hij stelde een viertal voogden aan, die belast werden met het beheer van het slot. Tot op heden wordt deze constructie nog altijd gebezigd.

Het naastgelegen huis voor alleenstaande vrouwen, dat hij oprichtte, doet nog altijd dienst. Wij krijgen een rondleiding door het hofje. Je benijdt de studentes die daar een kamer huren. Zo’n huisje is weliswaar klein, maar heel bijzonder. In de mooi gerestaureerde kerk van Marssum, schuif ik even in de herenbank van de heer Van Popta en fluister: “dat heb je toch maar mooi voor elkaar gekregen, meneer de advocaat”.
Na ons bezoek aan het Poptaslot, is er een 3-gangen lunch in het Grauwe Peerd. Marssum heeft waarschijnlijk niet veel vegetariërs. Het vegetarisch menu bestaat uit alles van de vleeseters, maar dan zonder het vlees. Het bord is nagenoeg leeg. Ik zie er als vleeseter de humor wel van in.

Na de lunch zijn mijn maag en mijn hoofd aardig gevuld. Er is geen tijd voor een powernap, want er staat nog een bezoek aan de Dekema State in Jelsum op het programma. De mevrouw die vertelt over de bewoners, de adellijke families van Friesland, doet dat met verve, maar de informatie gaat langs me heen.
De state is ingericht alsof de bewoners even weg zijn en dat is leuk, want je hoeft alleen de mensen er nog maar in te denken voor een compleet plaatje. Ik dwaal  een beetje door het huis, zonder veel te horen, gewoon in een eigen Dekema-wereld verzonken.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑